مصطفى النوراني الاردبيلي

257

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

با بال‌هاى پرده‌دار درون خوشه‌هاى ضخيم دم‌دار قرار دارد . قسمت مورد استفاده اين گياه برگچه‌هاى معمولًا خشك و بندرت تازه است . در مناطق مرطوب نزديك رودخانه‌ها نهرها و جنگلهاى مرطوب مىرويد معمولًا در بريتانيا بر روى خاكهاى آهكى در قسمتهاى مرطوب و در جنگلهاى بلوط يا پرچينها تشكيل جنگل مىدهد . برگ‌هاى آن را در فاصله ماه‌هاى خرداد و تير گردآورى مىكنند . برگچه‌ها را از دمبرگ اصلى ( كه بدون اثر است ) جدا مىكنند و در سايه در حرارت كمتر از 40 درجه سانتى گراد مىخشكانند . برگ اين گياه پيشاب‌آور ملايم ( اساسا بر روى كليه‌هاى ناسالم دارد ) و براى درمان خيز عمومى مصرف مىشود ، هم‌چنين تا حدودى براى درمان رماتيسم از آن استفاده مىشود و يك مسهل ضعيف نيز هست . تقريبا هميشه تيزان آن را در موارد عفونت كليه‌ها ، مثانه ، احتباس ادرار ، خيز عمومى و رماتيسم مصرف مىشود . طريقه درست كردن تيزان : نيم ليتر آب سرد را بر روى 2 - 3 قاشق غذا خورى از برگهاى كوبيده گياه بريزيد بجوشانيد و بگذاريد سرد شود . « 1 » درخت زبان گنجشك به تيره گياهى زيتونى oleineae تعلق دارد و نام علمى آن در كتاب‌هاى گياه‌شناس fraxinus excelsior l . معرفى شده است گلهاى آن سفيد مايل به سرخ است . برگهاى درخت زبان گنجشك خوراك مطبوعى براى بزهاست اين درخت آنطور كه از كتب گياه‌شناسى بر مىآيد بومى ايران زمين نيست . درختانى هستند كه گاهى ارتفاع‌شان به 35 تا 40 متر مىرسد ، اما غالبا تا ده متر ارتفاع دارند ، برگهاى زبان گنجشك مركب و به صورت پنج ، هفت ، نه يا يازده تائى با هم

--> ( 1 ) - گياهان دارويى ، پروفسور هانس فلوك ، ص 116 .